سوال:
بعد از ظهور حضرت مهدى (عج) چه مدت زمان طول خواهد كشيد تا حكومت عدل برقرار شود؟؛ آيا بعد از استقرار حكومت آن حضرت (عج) فقيرى يا ستمگرى در جامعه يافت مى‏شود؟؛ اگر نه پس ظاهراً گناهى صورت نخواهد گرفت؟
 

پاسخ:
ايمان به ظهور امام زمان (عج) و وقايع پس از آن، از جمله مصاديق ايمان به غيب است كه پذيرش و شناخت ويژگى‏هاى آن، جز از راه تعبّد و استفاده‏ى از متون نقلى معتبر، ميسور نيست.[1] لكن، از آن جا كه اغلب احاديث و روايات، در گذر زمان، دست خوش بلايايى چون تقيه از سوى شيعيان و يا جعل و تحريف از سوى دشمنان، فراموشى يا عدم دقت در ضبط، توسط راويان، گشته و با نبودن امكانات چاپ و نگه دارى، فرسوده و نابود شده‏اند، شناخت كامل جزئيات حوادث قبل و پس از ظهور آن گونه كه مطلوب طبع حقيقت جوى شيعيان و منتظران است، امكان ندارد. به خصوص كه در اين راستا به برخى تعارضات غير قابل جمع در روايات نيز برخورد مى‏كنيم. از اين رو پاسخ به سؤال فوق، به خصوص قسمت اول آن، به صورت ظنى مى‏باشد و براى پاسخ به سؤال نياز به تحليل آن به چند قسمت مجزا است، لذا پاسخ هر قسمت، به طور جداگانه در ذيل مى‏آيد:
بعد از ظهور حضرت مهدى (عج) چه مدت زمان طول خواهد كشيد تا حكومت عدل برقرار شود؟ امام باقر (ع) مى‏فرمايند: "امام دوازدهم (عج) هشت ماه تمام شمشير بر دوش نهاده و دشمنان خدا را مى‏كشد تا اين كه خدا خشنود گردد."[2] بنابر رواياتى كه در اختيار ما مى‏باشد ايشان در مكه ظهور نموده و پس از اين كه ياران و خواص ايشان به او پيوستند، به سمت عراق و سپس شام (سوريه فعلى) و بعد به سمت بيت المقدس حركت مى‏كنند و پس از آن ساير بلاد اروپا و تركيه و چين و افغانستان و ساير ممالك به تسخير ايشان درآمده و حكومت عدل، پس از هشت ماه درگيرى پيوسته، برقرار مى‏گردد و صلح و امنيت جهانى فراگير مى‏شود.[3] در باره ی مدت حكومت ايشان نيز اختلاف فراوانى در روايات ديده مى‏شود:
19 سال و چند ماه، 7 سال، 40 سال، 10 سال و 309 سال كه هر سال آن برابر 20 يا 40 سال است و پس از شهادت يا وفات آن حضرت، 40 روز خواهد گذشت تا كه قيامت بر پا شود[4] و بساط زمين و آسمان برچيده شده و مهياى برپايى قيامت مى‏گردد.

آيا بعد از استقرار حكومت آن حضرت فقيرى يافت مى‏شود؟
وقتى حضرت (ع) قيام مى‏نمايند و حكومت عدل برقرار مى‏شود، زمين گنج هاى معدنى و روييدنى خود را در اختيار حضرت (عج) قرار داده و حقوق مستضعفان و فقرا نيز از ثروت مندان و ظالمان أخذ مى‏شود و عادلانه بين همه تقسيم مى‏گردد، تا آن جا كه هيچ فقيرى باقى نمى‏ماند و موردى براى مصرف صدقات و زكات يافت نمى‏شود. امام صادق (ع) مى‏فرمايند: "جهان با پياده شدن عدالت خرم مى‏شود، آسمان باران هايش را فرو مى‏ريزد، درختان، ميوه‏هاى خود را آشكار نموده و زمين گياهان خود را بيرون مى‏فرستد و براى ساكنان خود آرايش مى‏كند."[5] امام زمان (عج) به منادى دستور مى‏دهد كه در ميان مردم اعلام كند كه هر كس نيازى به مال دارد، برخيزد. از ميان مردم كسى بر نمى‏خيزد مگر يك نفر، كه مى‏گويد: من (محتاجم). پس قائم (عج) به او مى‏گويد: "برو پيش كليددار و بگو مهدى (عج) به تو دستور مى‏دهد كه مالى به من بدهى". كليددار مى‏گويد: "جامه ات را بياور". جامه‏اش را مى‏گسترد و درون آن را پر مى‏كند. هنگامى كه آن را بر دوش مى‏گيرد، پشيمان مى‏شود و مى‏گويد:"چرا در ميان امت محمد (ص) من از همه آزمندتر باشم؟! چرا آن عفت نفس عمومى را من دارا نباشم؟! آن گاه مال را به كليددار تحويل مى‏دهد، اما پذيرفته نمى‏شود، و مهدى (عج) مى‏گويد: "آنچه را كه ما عطا كرديم، پس نمى‏گيريم."[6]
رسول اكرم (ص) مى‏فرمايند: "مردم دنبال كسى مى‏گردند كه از آنها(صدقه‏اى) و هديه‏اى را بپذيرد، زكات مالشان را جدا مى‏كنند، لكن كسى را نمى‏يابند كه آن را بپذيرد؛ زيرا همه به واسطه‏ى فضل الهى بى نياز شده‏اند."[7]
آيا بعد از استقرار حكومت آن حضرت (عج) ستمگرى در جامعه يافت مى‏شود؟
شاخصه‏ى حكومت جهانى حضرت مهدى (عج) برقرارى صلح و امنيت و عدالت در سراسر گيتى و برچيدن بساط فساد و تباهى و ظلم و جور و جنايت و ستمگرى است، چنان كه هدف اساسى تمامى انبيا نيز همين بوده است، لكن موفقيت آن بزرگواران در زمان خودشان و اوصياى آنها پس از ايشان، چندان چشمگير نبوده است، ولى برقرارى صلح و امنيت جهانى بخشى از وعده‏هاى تمامى آنها بوده و فطرت پاك همه‏ى انسان‏ها، در طول تاريخ نيز، در انتظار چنين ايامى، با اين خصيصه ی عالى بوده‏اند.
پس، از آن جا كه خداوند تبارك و تعالى و انبيا و اوصيا، معصوم اند و هيچ گاه خُلف وعده نكرده و بى جهت مردم را اميدوار ننموده و منتظر نگه نمى‏دارند، حتماً اين وعده محقق خواهد شد، آن هم با اين خصيصه‏ى چشمگير متعالى. بلكه مى‏توان تحقق آن روزگار رهايى را، هدف آفرينش انسان قلمداد نمود. روزى كه با رحمت الهى همه، امت واحده گشته و تحت پرچم توحيد درآمده و كفر و شرك و نفاق برچيده مى‏شود.[8] احاديثى كه صراحتاً يا تلويحاً به اين امر اشاره دارند بسيار فراوان‏اند؛ از جمله: امام عسكرى (ع) به فرزندشان (عج) مى‏فرمايند: "فرزندم! گويى تو را مى‏بينم، هنگامى كه نصرت خدا بر تو نازل شده و فرج هموار شده و شكوه و عظمت تو اوج گرفته،... در اين هنگام فجر دولت حق مى‏دمد و تاريكى باطل از صحنه‏ى گيتى برچيده مى‏شود. خداوند با دست تو كمر ستمگران را مى‏شكند، شعاير دين را باز مى‏گرداند، آفاق جهان را روشن مى‏سازد، آرامش و صلح را از كران تا كران برقرار مى‏كند. ... دشمنانت خوار و زبون و دوستانت عزيز و پيروز مى‏شوند. در روى زمين از ستمگران، جنايتكار و منكران طغيانگر و دشمنان تجاوزگر و مخالفان عنادگر احدى باقى نمى‏ماند؛ زيرا هر كس به خدا توكل كند، خداوند او را كفايت نمايد، همانا خداوند امر خود را به پايان مى‏رساند و وعده و قضاى حتمى خويش را محقق خواهد نمود. همانا خداوند براى هر چيزى تقديرى قرار داده است.([9])­[10]
آيا بعد از استقرار حكومت آن حضرت گناهى صورت نخواهد گرفت؟
مهم ترين عامل صدور گناه از انسان طمع و حرص او به اندوختن مال دنيا از يكسو و احساس نياز انسان به متاع دنيا از سوى ديگر است.
وقتى انسان به قدر كفايت از مال و ثروت بهره‏مند گشته و عزت و آبروى اجتماعى بيابد و بينش او الهى شود و دنيا و متاع آن برايش بى ارزش گردد و به يقين برسد كه تمامى وعده‏هاى الهى حق‏اند و - گرچه ديگران نخواهند و نپسندند و در سر راه تحقق آن مانع بتراشند - بالاخره محقق خواهند شد. اگر انسان به يقين برسد كه معاد و حساب و كتابى در كار است و بهشت و آنچه در آن است قابل مقايسه با عمر دنيا و آنچه در آن است نبوده، ديگر انگيزه‏اى براى ارتكاب گناه باقى نمى‏ماند. به خصوص كه بنابر برخى روايات، و استدلالات برخى محققين فرزانه، عمر شيطان نيز با قيام حضرت (ع) تمام و آن ملعون به دست نبى اكرم (ص) در بيت المقدس ذبح خواهد شد و تسويلات و وسوسه‏ها و تزيين‏هاى او هم منقطع مى‏گردد؛[11] و از طرف ديگر، موانع بى شمارى مثل حكومت عدل فراگير كه رهايى از عدالت آن امكان ندارد و محيط امن و امان و سالم و عدم پذيرش فساد و تباهى و گناه از طرف عموم مردم، مانع صدور گناه خواهد بود، پس انگيزه، مفقود و مانع، موجود مى‏شود. لذا گناه صادر نمى‏شود، در اين زمينه نيز احاديث فراوان است، از جمله:
امام صادق (ع) آن دوران را اين گونه توصيف مى‏كنند: "روابط نامشروع، مشروبات الكلى و رباخوارى از بين مى‏رود، مردم به عبادت و اطاعت روى مى‏آورند، امانت ها را به خوبى رعايت مى‏كنند، اشرار مردم، نابود مى‏شوند و افراد صالح باقى مى‏مانند."[12] و پيامبر (ص) چنين وعده‏ى صادقانه مى‏فرمايند: "خداوند به وسيله‏ى مهدى (عج) از امت رفع گرفتارى مى‏كند، دل‏هاى بندگان را با عبادت و اطاعت پر مى‏كند و عدالتش همه را فرا مى‏گيرد. خداوند به وسيله ی او دروغ و دروغ گويى را نابود مى‏سازد. روح درندگى و ستيزه جويى را از بين مى‏برد و ذلّت بردگى را از گردن آنها بر مى‏دارد."[13]

منابع
1- قرآن كريم.
2- امينى، ابراهيم، دادگستر جهان، ص 388، 447.
3- حيدرى كاشانى، حسين، حكومت عدل گستر، ص 225، 301.
4- خراسانى، محمد جواد، مهدى منتظر (عج)، ص 273، 188.
5- كورانى، على، عصر ظهور، ص 351، 370.
6- جمعى از نويسندگان، عدل منتظر، گفتار 1، 11.
7- صافى گلپايگانى، لطف اللَّه، منتخب الاثر.
8- صافى گلپايگانى، لطف اللَّه، امامت و مهدويت، ج 3.
9- كامل سليمان، روزگار رهايى، ترجمه‏ى على اكبر مهدى پور، ج 1 و 2.
10- مجلسى، بحار، ج 52 و 51.
11- طباطبايى، محمد حسين، تفسير الميزان، ج 14، ص 160، 175.